Polska


 * Przepisy kulinarne z kuchni Polskiej z odrobiną kawałów**



Zjadł na śniadanie Udo baranie I witych w cieście Kołdunów dwieście. Tak z niestrawności Doszedł wiecznosći I w ciemnym grobie Spoczywa sobie. Nim wieki zbiegą, Tnie chrapickiego, Aż głos anioła: ? ?Wstawaj! ? zawoła ? Bo już gotowa… Pieczeń wołowa!? //Nagrobek obywatelowi// //Ludwik Kondratowicz//

SŁÓW KILKA O BOGATEJ TRADYCJI KUCHNI POLSKIEJ

Każdy kraj, który posiada kulturę sięgającą daleko w przeszłość, posiada również kuchnię liczącą się wśród kuchni innych narodów. Kuchnia i kultura stołu jest nierozerwalnie związana z powstaniem i rozwojem kultury materialnej społeczeństwa. Biesiady i uczty od wieków były oprawą wszystkich ważniejszych wydarzeń historycznych, a to co podczas nich jedzono i pito odzwierciedlało bogactwo państwa i poziom życia jego mieszkańców. Tak było w 1000 roku podczas zjazdu gnieźnieńskiego, kiedy Bolesław Chrobry podejmował cesarza niemieckiego Ottona III, jak również na słynnej uczcie w 1364 roku na zjeździe krakowskim, kiedy władców europejskich podejmował Kazimierz Wielki.

W 10-ciu wiekach historii polskiej kuchni widać jak w zwierciadle wpływy innych cywilizacji, bo przecież Polska zawsze była krajem europejskim, ale jednocześnie państwem pogranicza – kresami Europy i Azji. Już w XI wieku dotarła do Polski cywilizacja Chin i Indii, a wraz z kontaktami z Krymem jak i licznymi osiadłymi w Polsce Ormianami – kultura orientalna. Żydzi wnieśli bogatą kulturę hebrajską, a bardzo liczne kontakty z innymi krajami Europy zaznaczyły w kuchni polskiej wpływy włoskie, francuskie, niemieckie.

Cudzoziemskie żony polskich królów i elekcyjny system wybierania władcy powodował przyjazd do Polski wielu europejskich dworów, a wraz z nimi nowych nieznanych potraw, surowców, przypraw co miało bardzo duży wpływ na to co w Polsce jadano.

Tak powstała i ostatecznie uformowała się w XVIII wieku wspaniała, jedna z najlepszych w świecie – POLSKA KUCHNIA.

TAJEMNICA SMAKU KUCHNI POLSKIEJ

Smak narodowej kuchni to nie tylko sposób przyrządzania i przyprawiania dań, forma ich podania, ale przede wszystkim jakość i specyficzny smak produktów, z których potrawy powstają. Tajemnicą smaku polskiej kuchni jest specyficzna flora, dzięki której kiszą się ogórki, kapusta, grzyby, powstaje zsiadłe mleko, a z niego biały ser i kwaśna śmietana. Mięso podczas marynowania nabiera specyficznego smaku, tak jak dziczyzna dojrzewająca w skórach. To temu niewidzialnemu czynnikowi zawdzięcza swój wspaniały smak polska kiełbasa, szynka i inne wędliniarskie wyroby.

W polskich lasach, jeziorach i rzekach znaleźć można ryby, raki, grzyby, jagody i wielkiego bogactwa – dziczyzny, co pozwala kultywować przebogate tradycje polskiej kuchni. W Polsce z łatwością można znaleźć stare odmiany jabłek, gruszek i śliw, znakomitych warzyw bez których trudno by uzyskać właściwy, polski smak wielu potraw.

KUCHNIA POLSKA W ŚREDNIOWIECZU

Kuchnia w tym okresie opierała się na prostych potrawach wytwarzanych z płodów rolnych (proso,żyto, pszenica), mięsa zwierząt dzikich i hodowlanych oraz owoców, ziół i przypraw uzyskiwanych drogą zbieractwa. Znana była przede wszystkim z obfitego wykorzystania soli i stałej obecności kasz. Cechowała ją wysoka kaloryczność dań i spożycie piwa jako jednego z podstawowych napojów.

- 1 -

Dla przeciętnego Polaka kuchnia staropolska kojarzy się z bogactwem stosowanych przypraw. Na polskie stoły wprowadziła je Królowa Jadwiga – za jej panowania pojawił się drogi cukier, w tym czasie zaczęto używać przyprawy korzenne, takich jak: szafran, pieprz, gałka muszkatołowa, imbir, goździki. Za przysmaki uważano cytryny oraz drogie bakalie: rodzynki, figi, migdały i suszone owoce.

Potrawami w czasach Jadwigi, które uchodziły za przysmaki to m.in. Ryba w sosie szafranowym, faszerowana gęś w sosie przyprawiona migdałami, kurczęta z farszem suto przyprawionym rodzynkami, ryż przyprawiony papryką węgierską. Nie brakowało przeróżnych mięsiw i dziczyzny, pieczonych, duszonych i gotowanych, zawsze podlanych korzennym sosem, podawanych również na zimno, w korzenno-kwaśnej galarecie.

W staropolskim menu nie mogło zabraknąć różnorodnych mięs. Na stoły podawano pieczone w całości prosięta nadziewane kaszą, sarny oraz dziki, nie brakowało pieczeni z różnych gatunków ptactwa oraz ryb. Jako przyprawy stosowano: sól kuchenną, czosnek, chrzan i ocet, do słodzenia najczęściej używano miodu. Dziczyzna odgrywała w kuchni staropolskiej wielką rolę i żadna wystawniejsza biesiada nie mogła się bez niej obejść. Do przypraw stosowanych w kuchni polskiej do dziczyzny należą suszone jagody jałowca oraz grzyby. Ulubionym dodatkami stosowanymi do dziczyzny w Polsce są konfitury z czerwonej borówki, buraczki oraz czerwona kapusta z umiarem zakwaszona czerwonym winem. Klasycznymi sosami do dziczyzny (pieczonej) jest sos głogowy i sos jałowcowy. O takich specjałach staropolskiej kuchni, jak pieczone w całości dziki, żubry, łosie, niedźwiedzie łapy i chrapy łosia opowiada jedynie staropolska literatura.

Polska rdzenna kuchnia, której potrawy cieszyły się powszechną popularnością, była dziedzictwem wielowiekowej tradycji. Jadano je zarówno w chłopskich chatach, jak i rezydencjach zamożnych panów w różnych, bardziej lub mniej wyszukanych wariantach. Wszystko jednak zależało od zasobności spiżarni jak i w równej mierze od zamożności i pracowitości gospodarza. Większość spiżarni zaopatrzona była między innymi w kilka gatunków kasz, mąkę pszenną i żytnią, groch, bób, olej konopny, grzbyny suszone i kiszone, mięso wołowe i wieprzowe solone i wędzone, nierzadko dziczyzna, starosłowiańskie wędliny, słonina, sery, masło, jaja, miód. Nie brakowało w tej najstarszej kuchni polskiej również warzyw, ich asortyment był znacznie skromniejszy od dzisiejszego. Jadano ogórki świeże i kiszone, marchew, ulubioną przez Polaków kapustę świeżą i kiszona, rzepę, czosnek, cebulę. Nasi przodkowie już w tamtych odległych czasach z zamiłowaniem sadzili jabłonie, wiśnie, czereśnie, śliwy i nieco później grusze. Produkowano wina owocowe, uchodzące za mniej wykwintne od gronowych, lecz bez porównania tańsze i wcale nie gorzej smakowite, słodzone miodem.

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Polacy mimo wszystko jednak gustowali w potrawach mięsnych, tłustych, przyprawianych drogimi przyprawami korzennymi. Używano coraz więcej jarzyn, a polskie pieczywo było bardzo urozmaicone, skoro w Krakowie wypiekano aż 9 gatunków chleba. Potrawy mączne, jak różnego rodzaju kluski i pierogi, nadal należały do potraw popularnych, spożycie zaś mleka, jaj i serów było wielkie. Asortyment wędlin też znacznie się powiększył. Jadano często ryby, do czego zmuszały liczne i surowo przestrzegane posty. Obok szynek, kiełbas, różnych nadziewanych kiszek pojawiły się małe, smakowite kiełbaski zwane “circinelae”, będące prawdopodobnie prototypem dzisiejszych parówek.

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">- 2 -

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">media type="youtube" key="hXjAKHDy4_4?version=3" height="360" width="640"

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Spośród wszystkich potraw uznawanych za typowo polskie – BIGOS do dziś zajmuje miejsce honorowe. W dawnej Polsce bez bigosu nie mogło sie odbyć żadne polowanie. Bigos jest kompozycją nie tylko złożoną, ale o znacznej ilości wariantów. Grzany w kociołku na ognisku przyrządzany był z kapusty kiszonej albo słodkiej na kwasie buraczanym, lub z obu tych rodzajów razem, ale duszonych oddzielnie i łączonych po uduszeniu. Mięsa różnego gatunku i kiełbasy gotowano razem z kapustą, ale pieczeń z dziczyzny – a szczególnie z zająca – dodawano dopiero na koniec gotowania.

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%; line-height: 0px; overflow: hidden;">media type="youtube" key="d9E5Np1ZrRQ?version=3" height="370" width="648"

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Częstymi daniami na staropolskim stole były ZUPY, tak zwane polewki. Wśród nich szczególną sławę zdobyła potrawa sporządzana z wołowych lub cielęcych żołądków, zwana FLAKAMI. Do dziś uznaniem cieszą się również BIAŁY BARSZCZ I ŻUREK, z uwagi na lekko kwaskowaty, pokrzepiający smak. W Polsce bardzo rozpowszechniony jest żur prosty, ugotowany na wywarze z warzyw z dodatkiem niewielkiej ilości ugotowanych ziemniaków. Żur staropolski przyrządza się na zakwasie, zabiela mlekiem lub śmietaną, albo gotuje na rosole wraz z suszonymi grzybami oraz z dodatkiem kiełbasy, żeberek lub wędzonek nadających charakterystyczny smak i zapach.

Tradycyjny żur na domowym zakwasie.



<span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">**Składniki:** <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">//Zakwas:// <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">1 szklanka mąki żytniej razowej <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">3 szklanki wody (można dodać więcej, nawet 4) <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">1 kromka suchego chleba razowego <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">3-4 ząbki czosnku <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">//Żurek:// <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">4 kawałki białej kiełbasy <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">6 plasterków boczku <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">włoszczyzna (bez kapusty) <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">cebula <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">pół szklanki suszonych grzybów <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">2 szklanki zakwasu <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">pół szklanki śmietany kremówki <span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">majeranek, sól, pieprz do smaku

<span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">**Sposób przygotowania:**

<span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">Na 3-5 dni przed gotowaniem żurku, mieszamy wodę z mąką razową. Ilość wody zależy od tego jak gęsty lubimy żurek, można dodać 3 lub 4 szklanki, przy trzech będzie dość gęsty. Do całości dodajemy pokrojony w drobną kosteczkę czosnek i jeszcze raz mieszamy. Tak przygotowany zaczyn przykrywamy kromką chleba razowego i pozostawiamy w ciepłym miejscu (np. przy kuchence), przykryty gazą.



<span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">Po dwóch dniach zaczyn powinien już pracować, z wierzchu będzie widać bąbelki. Zakwas mieszamy i ponownie odstawiamy w ciepłe miejsce przykryty gazą. Mieszanie możemy powtarzać w zasadzie codziennie. Długość dojrzewania zależy od tego jak bardzo kwaśną zupę lubimy, im bardziej dojrzały zakwas, tym bardziej kwaśna. Gotowy powienien mieć przyjemny zapach podobny do ukiszonej kapusty. Najważniejsze w całym procesie dojrzewania jest właśnie miejsce. Musi mu być ciepło i nie może mieć przeciągów



<span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 16px; text-align: center;">Żur:

<span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">Białą kiełbasę gotujemy na wolnym ogniu około godziny. W oddzielnym garnku gotujemy boczek z włoszczyzną, grzybami i cebulą aż warzywa będą miękkie. Wcześniej cebulę opalamy nad gazem lub prażymy na patelni jeżeli mamy kuchenkę elektryczną.

<span style="display: block; font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; text-align: center;">Ugotowany boczek i kiełbasę kroimy na plasterki i smażymy razem z grzybami na patelni. Wywar warzywny przecedzamy, warzywa odkładamy, nie będą już potrzebne. Następnie łączymy z wywarem z kiełbasy, dodajemy usmażone mięso i grzyby, dodajemy zakwas i gotujemy ciągle mieszając (po dodaniu zakwasu zupa lubi przywierać do dna). Przyprawiamy do smaku solą, pieprzem i majerankiem, gotujemy jeszcze chwilę. Dodajemy kremówkę i pozostawiamy na gazie dosłownie moment, bo zupy ze śmietaną nie powinno się już doprowadzać do wrzenia. Podajemy w miseczkach z kromką chleba, lub w miseczkach chlebowych z ugotowanym na twardo jajkiem. Jeżeli chcemy dodać ziemniaki, to możemy je ugotować w wywarze z kiełbasy przed dodaniem zakwasu. SMACZNEGO.

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">CZERNINA – jest to specyficzna polska zupa, której podstawowymi składnikami są rosół i krew z kaczki lub kury, rzadziej z prosięta. Charakterystyczny, słodkokwaśny smak nadaje czerninie dodatek cukru i octu, mieszanych z krwią, by nie dopuścić do jej krzepnięcia. Oprócz podstawowych składników indywidualnych smak nadają zupie dodatki takie jak syrop ze śliwek lub gruszek w occie, gotowane w niej suszone owoce (gruszki, śliwki lub wiśnie), ocet winny lub jabłkowy, miód. Czerninę podaje się z kluskami, domowym makaronem lub gotowanymi ziemniakami. Jest daniem kontrowersyjnym, ma rzesze zagorzałych miłośników i takie sama rzesze równie zagorzałych przeciwników, którzy na samą myśl o niej wstrząsają się z obrzydzenia. Czerninę można utożsamiać z czarną polewką, którą podawano dawniej kawalerowi, któremu odmówiono ręki panny (np. Jackowi Soplicy). <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">[|czernina - smaki czasu z Karolem Okrasą]

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Przez wieki codziennym napojem Polaków było piwo. Podawano je na śniadanie, w formie zupy piwnej zwanej “gramatką', czyli piwną polewką. Podawano ją z kostkami twarogu lub z grzankami z chleba. Co prawda zupa piwna nie jest już tak powszechna jak kiedyś, ale piwo....Napojem codziennym Słowian i przez długie wieki Polaków było piwo oraz znakomite, “sycone” miody. Słowiańskie piwo było lekkie, jasne, zielonkawe w kolorze i musujące. Pito je tak, jak my dziś pijemy wody mineralne, dla ugaszenia pragnienia i w czasie posiłków.

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Oprócz piwa na staropolskich stołach gościł MIÓD PITNY. W okresie tym brakowało wina, które zastępowano łatwiej dostępnymi trunkami. Z czasem miód tracił na znaczeniu, wypierany przez tańszą i prostszą w produkcji wódkę. Popularność zachował dłużej na Podhalu i Litwie, jednak w skali całego kraju pod koniec XVIII w. był już prawdziwą rzadkością. W większej ilości spożywano go jedynie wśród warstw niższych. Do miodu pitnego dodawano różne soki poprawiające smak, jak również zioła i korzenie. W zależności od stopnia rozcieńczenia miody można podzielić na: półtoraki, dwójniaki, trójniaki, czwórniaki.

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">- 3 - <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">KASZE – to ulubiona w starosłowiańskiej kuchni potrawa, dawniejsza niż chleb. Polacy byli wielkimi amatorami i znawcami kasz. Gospodynie polskie już przed wiekami znały wiele sposobów podawania kasz. Gotowano nich zawiesiste, pożywne zupy, jadano z kwaśnym i słodkim mlekiem, wypiekano i prażono w piecu, kraszono słonina, masłem, olejem i serem, przyprawiano grzybami i śliwkami, podawano – jako że na ziemniaki trzeba było jeszcze poczekać parę wieków – do różnych mięsiw i obficie polewano sosami. Popularność kasz zaczęła słabnąć po pojawieniu się ziemniaków, lecz nigdy nie wygasła i nadal wysoko cenimy nie tylko kaszę gryczaną, którą podajemy do zrazów i pieczeni a i pozostałe znane gatunki.

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">CHLEB – wypieku chleba Słowianie nauczyli się przypuszczalnie od Gotów. Chleb odgrywał ważną rolę w słowiańskich obrzędach religijnych na długo przed chrześcijaństwem. Przed napoczęciem nowego bochenka zaznaczano go znakiem krzyża. Chlebem i sola witało się i wita po dzień dzisiejszy dostojnych i miłych gości oraz nowożeńców na progu ich mieszkania. Wypiekane dawniej w domach chleby pszenno-razowe, pieczone na liściach kapusty lub chrzanu, oraz chleby wiejskie są wspaniałym, niestety coraz rzadszym przysmakiem. <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Obok różnego rodzaju chleba sprzedawano ciasta “deserowe” nadziewane słodkim serem, przyprawiane miodem i korzeniami. W <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">pieczeniu wykwintniejszych ciast przodowały klasztory, wypiekające je masowo w dniu święta klasztornego patrona. Był to tzw. CHLEB KLASZTORNY.

**//Jabłecznik//**

__Składniki__: 25 dag mąki, 25 dag cukru, 4 jajka, 0,5 łyżeczki proszku do pieczenia, 1 kg jabłek.

__Sposób przygotowania__: Jabłka obrać, krajać w cieniutkie plasterki i napełnić nimi tortownicę. Jajka utrzeć z cukrem, wsypać mąkę wymieszaną razem z proszkiem do pieczenia. Dobrze wyrobić ciasto. Wyrobione ciasto wylać na jabłka, wstawić do nagrzanego piekarnika. Piec 1,5 do 2 h.

media type="youtube" key="EWWhUXtdbkw" width="425" height="350" <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">PASZTETY – w dawnej Polsce w bogatych domach był zawsze jeden z kucharzy, który specjalizował się w robieniu pasztetów. Robił on pasztety z różnych gatunków mięs, dziczyzny, drobnego ptactwa, ze słonek, kwiczołów, przepiórek, kuropatw, jarząbków, kaczek, kapłonów. Pasztety pieczone były w bardzo ozdobnych formach, dekorowane marynatami, pokrywane auszpikami i podawana pod galaretą. Podawano pasztety na zimno i ciepło, często pieczona w ciastach drożdżowych, kruchych, półkruchych czy francuskich. Popularne były pasztety z ryb, które pieczono często w ciastach i podawano zarówno na zimno jak i na gorąco w różnych sosach i pod różnymi sosami. Z pasztetów rybnych robiono musy, które służyły do przemyślnych kompozycji podobnie jak musy z mięsnych pasztetów. Do dziś najwyżej cenionym w polskiej kuchni jest pasztet z zająca podawany z auszpikiem i malagą z zimnym sosem żurawinowym.

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">POTRAWY ŚWIĄTECZNE <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Święta i zalecenia religijne miały i mają duże znaczenie dla polskiej sztuki kulinarnej – zwłaszcza długotrwałe posty, czy święta kościelne. Zarówno Boże Narodzenie jak i Wielkanoc są największym wydarzeniem kulinarnym roku. Większość potraw nie moze się równać z potrawami przygotowanymi według sprawdzonych, przekazywanych z pokolenia na pokolenie przepisów. Wspomnac tutaj trzeba o karpiu wigilijnym w szarym sosie, mazurku wielkanocnym, czy barszczu czerwonym. Podstawowym składnikiem barszczu w dawnych czasach był chwast zwany barszczem, lecz przestano go używać ze względu na właściwości parzące. Podstawą dobrego barszczu jest kwas burakowy, <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">który dodaje się do wywaru mięsnego, rybnego, warzywnego lub grzybowego. Prosty barszcz ugotowany na wywarze grzybowym był i jest tradycyjnym daniem wigilijnym, natomiast wielkanocny barszcz gotowany był na wywarach mięsnych.

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">4 - <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Okres panowania Augusta II i Augusta III (lata od 1607 – 1763) to tragiczny rozdział w Polskiej historii jeśli chodzi o kuchnię. Jednak w tym okresie parę nowości, które wzbogaciły kuchnię staropolską o prawdziwie cenne i trwałe zdobycze. Były nimi ziemniaki zwane kartoflami, kawa, herbata i czekolada. Nie były to nowości na naszych stołach, raczej zadomowiły się na stałe i stały się bardziej popularne.

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Najbardziej w Polskiej historii utrwaliły się tzw. “OBIADY CZWARTKOWE”, które urządzał król Stanisław August Poniatowski. Potrawy były, jak na ówczesne gusta magnackie, proste, lecz przyrządzane i podane wykwintnie. W czasie obiadów czwartkowych podawano m.in. Staropolską zupę, barszcz z uszkami, różnorodne, na przystawkę wędliny, paszteciki i pikantne marynaty, różne pieczenie z ulubioną przez króla pieczenią baranią na czele. Podawano tez ryby i jarzyny. Jedną ze sławnych i podziwianych potraw były “jarząbki przedziwnie słonina nadziewane”. Była to przypuszczalnie szpikowana słonina. Gościom podawano, odpowiednie do charakteru potraw, znakomite wina, podobno hiszpańskie. <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">W okresie tym rozwinęła się kuchnia mieszczańska. Obiady na co dzień były obfite i smaczne. Otwierała je jedna z ulubionych zup polskich jak barszcz, rosół, krupnik, kapuśniak i grochówka. Uboższa ludność nie jadała mięsa codziennie, natomiast bogaci mieszczanie raczyli sie po zupie daniem mięsnym: sztuką mięsa z rosołu, zrazami, różnie przyprawionymi kiełbasami, flakami i kiszkami. Dodatek do dania mięsnego stanowiła jeszcze kasza, choć ziemniaki miały już licznych zwolenników. Podawano też gotowana, suto omaszczoną kapustę słodką lub kwaszoną, buraczki, popularny w całej Polsce groch z kapusta, będący ulubioną potrawą szlachty, mieszczan i plebsu, zwłaszcza gdy dodawano do niej nieco tłustej wędzonki. Jadano tez marchew, fasolę i rzepę. W dni postne pojawiały się na stole ryby, u mniej zamożnych śledzie. Kolacje również były sute, choć skromniejsze niż obiady. Jadano kasze, rozmaite kluski i pierogi, dobrze omaszczone jarzyny, wędliny, rzadziej mięso. Do wieczerzy podawano piwo, które ceniono za to, że po pracowitym dniu sprowadzało sen. <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Pieczenie kury, kaczki i gęsi oraz desery należały u większości do dań niedzielnych i świątecznych. Tak jadali zamożni mieszczanie i rzemieślnicy warszawscy. <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Stoły bogatych kupców były również bogato zastawiane. Podawano wówczas sałaty, młody groszek, pieczarki, szparagi, bardzo drogie bo sprowadzane z Francji trufle, a także wykwintne owoce jak morele, brzoskwinie, nawet pomarańcze.

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">PODSUMOWANIE <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Rozwój międzynarodowego przemysłu spożywczego oraz tempo współczesnego świata, przyczyniają się do zaniku zwyczajów kulinarnych. Jadłospisy w restauracji w różnych krajach są do siebie bardzo zbliżone. Na szczęście równocześnie obserwujemy rosnące zainteresowanie kuchniami narodowymi, dzięki czemu możemy poznać smak potraw włoskich czy francuskich. W tej wielkiej różnorodności kuchni międzynarodowych polska kuchnia zajmuje godne miejsce, bo jest tego warta. <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Ileż to razy odwiedzająca kraj wycieczka Polaków z emigracji, bądź wracający po dłuższej niebytności w Polsce znajomi, maja apetyt jedynie na staropolskie potrawy. Nie wszyscy jednak zdają sobie sprawę z bogactwa kuchni polskiej i z jej wielowiekowej historii. W obecnych “szybkich czasach” przyrządzanie skomplikowanych potraw wydaje się być zajęciem ponad nasze siły. Łatwiej jest kupić bagietkę w supermarkecie, niż wypiekać pachnący chleb na liściach kapusty lub chrzanu. A przecież wszyscy tęsknimy za bigosem, flaczkami czy innymi daniami pamiętnymi z dzieciństwa lub nierzadko tylko z opowiadań czy z nazwy.


 * Aromatyczne zrazy ze schabu.**

Skladniki:

1 kg schabu bez kości

3-4 ogórki kiszone

3 cebule

musztarda

skórki od chleba

sól, pieprz

słodka papryka w proszku

olej

1. Schab umyć, pokroić w plastry o grubości około 1 cm, rozbić tłuczkiem. Następnie oprószyć solą, pieprzem isłodką papryką w proszku i posmarować musztardą.
 * Sposób przyrządzenia.**

2. Ogórki, cebulę, boczek i skórki od chleba pokroić w kostkę, po czym włożyć odrobinę każdego z wymienionych produktów na rozbite plastry mięsa i zwinąć w roladki.

3. Roladki uformować posmarowanymi olejem dłońmi, po czym smażyć z każdej strony na złoty kolor na odrobinie oleju.

4. Przełożyć do garnka, dolać tyle wody, aby mięso nie wystawało, a następnie gotować 30-35 minut do miękkości. Zrazy podawać z ziemniakami oraz z czerwoną kapustą.

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Mamy nadzieję, że znaleźliście tutaj dobrą lekturę. <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">Życzymy wszystkim smacznego, a do kawałów, zarówno tych przyzwoitych <span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">jak i tych niesmacznych zapraszamy na stronę internetową [|kawały]

Opracowali: Katarzyna Matyszczak Magdalena Misztela Justyna Jelonek Piotr Strzelczyk

<span style="color: #0000ff; font-family: 'Comic Sans MS',cursive; font-size: 140%;">źródła:


 * http://www.pozycjonowanie.netmak.pl/kuchnia-staropolska.php
 * http://sciaga.nauka.pl/index.php/id=index/dept=54/cath=221/sc_id=11631/title=Charakterystyka_potraw_kuchni_staropolskiej_referat
 * http://blogotowanie.blox.pl/2010/03/Zur-staropolski-na-domowym-zakwasie.html